“มะพร้าวน้ำหอมไทย” ได้รับความนิยมจากตลาดจีน ความต้องการที่เพิ่มขึ้น ทำให้มีนักลงทุนจีนเข้ามาตั้งโรงคัดบรรจุ หรือล้งมากขึ้น โดยเฉพาะ จ.ราชบุรี แหล่งปลูกสำคัญ มีกว่า 200 ล้ง แต่ราคากลับตกต่ำ จนถูกตั้งข้อสังเกตว่ากลุ่มทุนจีนอาจเข้าครอบงำอย่างเบ็ดเสร็จ
ไทยพีบีเอสสำรวจสวนมะพร้าว ต.ท่านัด อ.ดำเนินสะดวก จ.ราชบุรี พบว่า มีการปักป้ายโฆษณาอักษรภาษาจีน และมีภาษาไทยกำกับ ระบุว่าเป็นแหล่งผลิตมะพร้าวน้ำหอมคุณภาพ และบริษัทมีผลิตภัณฑ์จากมะพร้าวที่หลากหลาย เช่น น้ำมะพร้าว 100 % น้ำมะพร้าวสีชมพู
ชาวบ้านในพื้นที่ ให้ข้อมูลว่า ปัจจุบันทุนจีนรุกเข้ามาในอุตสาหกรรมมะพร้าวน้ำหอมไทยอย่างครบวงจร ทั้งการผลิต แปรรูป และส่งออก โดยล้งส่วนใหญ่ที่ส่งออกจะเป็นการร่วมทุนไทย-จีน ส่วนล้งที่เป็นของคนไทยโดยตรงมีน้อย ส่วนใหญ่คนไทยจะรับจ้างผลิตส่งให้กับนายทุนจีนอีกทอดหนึ่ง
นายจรัญ เจริญทรัพย์ นายกสมาคมมะพร้าวน้ำหอมไทย ระบุว่า ช่วงหลายปีที่ผ่านมา มะพร้าวน้ำหอมมีความต้องการของตลาดจีนเพิ่มขึ้น ขายได้ราคาดี เฉลี่ยลูกละ 10 – 11 บาท แต่ปัจจุบันประสบปัญหาด้านราคา แม้ว่าจะมีล้งหรือโรงคัดบรรจุเกิดขึ้นมาก จึงตั้งข้อสังเกตว่า อาจจะมีการกดราคารับซื้อหรือไม่
ข้อมูลจากกรมส่งเสริมการเกษตร วิเคราะห์ว่า ปัญหาราคามะพร้าวตกต่ำ มาจากพื้นที่ปลูกที่เพิ่มขึ้นต่อเนื่อง โดยเฉพาะ 4 จังหวัดสำคัญ จ.ราชบุรี, จ.สมุทรสาคร, จ.นครปฐม และ จ.สมุทรสงคราม สวนทางกับมูลค่าการส่งออกมะพร้าวผลสดที่ลดลงทุกปี จากพฤติกรรมการบริโภคตลาดจีนที่นิยมลดลงและหันไปนำเข้าจากเวียดนามเพิ่มขึ้นเพราะต้นทุนถูกกว่า
ปัจจุบัน เกษตรกรเพาะปลูกมะพร้าวน้ำหอม กว่า 56,541 ครัวเรือน ในพื้นที่มากกว่า 305,499 ไร่ เผชิญกับความท้าทายจากราคาผลผลิตลดลง สำหรับมะพร้าวส่งออกต่างประเทศ ใน 4 พื้นที่สำคัญ สำหรับปริมาณผลผลิตในพื้นที่ 4 จังหวัดมีแนวโน้มเพิ่มขึ้น ตามปริมาณพื้นที่ที่ให้ผลผลิต โดยในปี 2566 มีผลผลิตรวม 507,099 ตัน และปี 2568 อยู่ที่ 731,094 ตัน
นายไชยวิทย์ บัวงาม ประธานสภาเกษตรกร จ.ราชบุรี ระบุว่า ทุนจีนมีบทบาทสำคัญในอุตสาหกรรมมะพร้าวน้ำหอมไทย เพราะไทยพึ่งพาตลาดจีนถึง 80% ช่วงแรกล้งเข้ามารับซื้อในราคาสูง แต่เมื่อมีทุนจีนเข้ามามากขึ้น ราคามะพร้าวกลับปรับตัวลดลง มีการดำเนินธุรกิจแบบครบวงจร จากเดิมที่เข้ามารับซื้อ ปัจจุบันเข้ามาเซ้ง-เช่าสวนมะพร้าว ปลูกและป้อนโรงงานเอง รวมทั้งเป็นผู้กำหนดราคารับซื้อและส่งออก
ทุนจีน บุก ผ่านนอมินีคนไทย
ขณะนี้ จ.ราชบุรี อยู่ระหว่างการสำรวจจำนวนล้งที่แน่ชัดว่าปัจจุบันมีจำนวนเท่าใด เบื้องต้นเฉพาะ จ.ราชบุรี มีล้งประมาณ 200 ล้ง โดยเป็นล้งที่ขึ้นทะเบียนถูกต้อง 30-40 ล้ง และไม่ขึ้นทะเบียนกว่า 100 ล้ง
ส่วนการเช่าพื้นที่ปลูกมะพร้าวของทุนจีน นายกสมาคมมะพร้าวน้ำหอมไทย ประเมินว่า ใช้วิธีเช่าจากเกษตรกร จะมีการรวมแปลงหลักสิบไร่ไปจนถึงหลักร้อยไร่ หรือซื้อผ่านนอมินีคนไทย ค่าเช่าอยู่ที่ 5,000-15,000 บาทต่อไร่ต่อปี ขึ้นอยู่กับราคามะพร้าว ส่วนที่ดินเปล่าอยู่ที่ 3,000-4,000 บาทต่อไร่ต่อปี โดยจ้างชาวสวนดูแลผลผลิตและเข้าโรงงาน
บางสวนมีพนักงานที่จบด้านการเกษตรของจีนมาคอยดูแลสวนด้วย จึงกังวลว่า อาจไม่ใช่แค่การรุกธุรกิจมะพร้าวเท่านั้น แต่ยังได้เทคโนโลยีพันธุ์มะพร้าวจากไทยไปด้วย จึงต้องการให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ตรวจสอบการเข้ามาลงทุนของกลุ่มทุนจีนในลักษณะกินรวบหรือไม่ เพราะเริ่มลงลึกถึงแหล่งผลิต
สำหรับสถานการณ์ส่งออกมะพร้าวน้ำหอมไปตลาดจีน ปี 2566 ส่งออกได้กว่า 430,000 ตัน มูลค่าการส่งออกกว่า 288 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ หรือเกือบ 10,000 ล้านบาท ก่อนที่ปี 2567 และปี 2568 การส่งออกจะลดลงเหลือส่งออกได้กว่า 200,000 ตัน ลดลงร้อยละ 9.2 เมื่อเทียบกับปีก่อน
ขอบคุณข้อมูลข่าวจาก Thai PBS News
